Integrowana ochrona kukurydzy

 

INTEGROWANA OCHRONA KUKURYDZY PRZED AGROFAGAMI 


Integrowana ochrona kukurydzy to zastosowanie różnych metod: biologicznych, biotechnicznych, chemicznych, hodowlanych, uprawowych, przy czym wykorzystanie chemicznych środków ochrony roślin ogranicza się do niezbędnego minimum i tylko w celu niedopuszczenia do nadmiernego rozwoju organizmów szkodliwych, przy którym mogłyby wystąpić straty ekonomiczne.

 

INTEGROWANE ZWALCZANIE CHWASTÓW

 

Uprawie kukurydzy sprzyja silne zachwaszczenie, przede wszystkim spowodowane szerokim rozstawem rzędów i rzadkim siewem, często opóźnionymi wschodami związanymi z chłodną wiosną, pionowym wzrostem wąskiej w przekroju, nierozgałęziającej się rośliny.

Jednakże wieloletnie badania naukowe dowiodły, że pole całkowicie pozbawione chwastów od momentu siewu do zbioru nie jest koniecznym warunkiem do uzyskania wysokiego plonu. Coraz większy nacisk kładzie się na regulację zachwaszczenia, a nie na całkowite usunięcie chwastów. Dlatego też należy uwzględnić tzw. progi szkodliwości na określonej powierzchni, poniżej których nie ma ekonomicznego uzasadnienia zwalczania chwastów.

 

Mechaniczne zwalczanie chwastów

Właściwym momentem na walkę z chwastami jest podorywka, którą wykonać należy jak najwcześniej po zbiorze przedplonu. Podorywka powinna być płytka wykonana na głębokości 5-7 cm. Zabieg ten niszczy rosnące chwasty, pobudza nasiona do kiełkowania, a także ogranicza straty wilgoci w glebie. Po podorywce należy zabronować pole, aby uniknąć strat wody w glebie. W miarę wschodów chwastów można stosować kultywator lub ciężkie brony. Po orce zimowej wykonanej na głębokości 25-30 cm należy pozostawić wysztorcowane skiby. Pewna część nasion chwastów zostaje przemieszczona w głąb ziemi, pozostałe zaś, zwłaszcza nasiona chwastów jarych kiełkuje i gnije w trakcie okresu zimowego.

Wiosną, gdy tylko wystąpią korzystne warunki, pozwalające na wjazd sprzętu na pole należy wykonać bronowanie, w efekcie którego zostają pobudzone nasiona chwastów do kiełkowania. Kolejne bronowanie, kultywatorowanie czy włókowanie niszczy wschodzące chwasty.

W metodzie mechanicznej chwasty w rzędach usuwane są ręcznie, zaś w międzyrzędziach opielaczami.

Pielenie i mechaniczne odchwaszczanie zaleca się wykonywać podczas przeciętnego uwilgotnienia gleby, gdyż usuwanie chwastów z przesuszonej gleby niszczy jej strukturę i może być przyczyną uszkodzenia roślin kukurydzy. Z kolei usuwanie chwastów z pola podczas silnego uwilgotnienia gleby może prowadzić do wtórnego ukorzeniania się chwastów.

Przy mechanicznym odchwaszczaniu należy pamiętać, aby szerokość międzyrzędzi dostosować do rozstawu kół sprzętu, którym przeprowadzany będzie zabieg niszczenia chwastów.

 

Chemiczne zwalczanie chwastów

Chemiczne zwalczanie chwastów w kukurydzy przeprowadza się doglebowo i nalistnie. Dobry efekt stosowania herbicydów doglebowych można osiągnąć dzięki znajomości pola i przewidywaniu, jakie gatunki chwastów występują na danym polu. Przy stosowaniu herbicydów doglebowych należy pamiętać by dane preparaty stosować na dostatecznie uwilgotnioną glebę. Jeśli dawki herbicydów doglebowych podane są w zakresie „od – do", wówczas wyższe dawki należy stosować na glebach cięższych.

Przy stosowaniu herbicydów nalistnych bardzo ważna jest umiejętność rozpoznania gatunków chwastów w różnych jego stadiach rozwojowych, a następnie dostosowanie właściwego preparatu. Wyższe dawki należy stosować na chwasty w fazie ich największej wrażliwości lub w sytuacji, gdy na polu występuje dość sporo chwastów średnio wrażliwych na stosowaną substancję aktywną. Oprysk należy przeprowadzać na suche rośliny w odpowiednich warunkach atmosferycznych.

Zabiegi należy przeprowadzać w odpowiedniej temperaturze określonej dla każdego herbicydu, na rośliny zdrowe, nieuszkodzone przymrozkami, żerowaniem szkodników, czy działaniem patogenów chorobotwórczych.

Niektóre chwasty występujące w zasiewach kukurydzy:

Tabela


INTEGROWANA OCHRONA KUKURYDZY PRZED CHOROBAMI

 

Choroby kukurydzy mogą być przyczyną spadku wysokości plonu sięgającego niekiedy nawet 30%, jak również pogorszenia jego jakości. Czynnikami powodującymi wzrost zagrożenia kukurydzy przez choroby są: występowanie korzystnych warunków pogodowych dla rozwoju chorób, wzrost powierzchni uprawy kukurydzy, intensyfikacja produkcji, stosowanie licznych uproszczeń w agrotechnice, wysiew odmian o różnej odporności na choroby, pojawienie się nowych agrofagów oraz przemieszczanie się już występujących na sąsiednie tereny.

 

Porażenie roślin kukurydzy przez grzyby, czy bakterie często prowadzi do zdrobnienia ziarna oraz wpływa na pogorszenie wartości paszowej oraz jakości paszy uzyskanej z kukurydzy.

W ostatnich latach w Polsce wśród chorób, które stanowiły duży problem dla plantatorów były to: fuzarioza kolb, zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi, głownia guzowata głownia pyląca kukurydzy.

Najważniejsze choroby kukurydzy:

Tabela

 

METODA AGROTECHNICZNA


W celu ograniczenia strat w plonach kukurydzy powodowanych przez choroby należy przestrzegać podstawowych metod agrotechnicznych:

  • płodozmian, 4-5 letnia przerwa w uprawie,
  • dobór odpowiedniego stanowiska pod siew,
  • izolacja przestrzenna,
  • staranna uprawa gleby (m.in. podorywki, orka jesienna, talerzowanie, kultywatorowanie, bronowanie),
  • wczesna głęboka orka jesienna i wiosenne talerzowanie,
  • optymalne nawożenie,
  • wysiew kwalifikowanego materiału siewnego,
  • dość wczesny siew (w ogrzaną glebę),
  • zwiększenie normy wysiewu,
  • niszczenie chwastów,
  • wycinanie narośli głowni guzowatej, głowni pylącej i roślin z objawami choroby,
  • niskie koszenie roślin, rozdrobnienie słomy i głębokie przyoranie resztek pożniwnych,
  • zbiór z pola porażonych resztek pożniwnych (produkcja brykietu),
  • zabiegi higieny pól,
  • terminowy zbiór plonu.

 

METODA HODOWLANA

Podstawowe znaczenie ma dobór odmian mniej podatnych na choroby. Na listach opisowych odmian wydawanych przez COBORU można znaleźć stosowne informacje na temat podatności danej odmiany na choroby: głownię guzowatą, fuzariozę łodyg czy fuzariozę kolb. Dobór odmian powinien być również dostosowany do uprawy w lokalnych warunkach glebowo-klimatycznych.


METODA CHEMICZNA

Jedynym zabiegiem chemicznego zwalczania chorób kukurydzy jest zaprawianie ziarna siewnego.

Zgodnie z założeniami integrowanej ochrony w ochronie kukurydzy nie zaleca się środków ochrony roślin należących do bardzo toksycznych i toksycznych dla ludzi i zwierząt.

Środki ochrony roślin należy stosować zgodnie z etykietą – instrukcją stosowania, ściśle z zaleceniami oraz w taki sposób, aby nie dopuścić do zagrożenia zdrowia człowieka, zwierząt lub środowiska.

 

INTEGROWANA OCHRONA KUKURYDZY PRZED SZKODNIKAMI


Ochrona przed szkodnikami należy do podstawowych zabiegów w uprawie kukurydzy. Wzrastający areał oraz ocieplenie klimatu sprzyjają rozprzestrzenianiu i pojawianiu się nowych szkodników. Obecnie najważniejszym szkodnikiem kukurydzy jest omacnica prosowianka, której rozwojowi sprzyjają wszelkie uproszczenia agrotechniczne, monokultura kukurydzy oraz pozostawianie na polu resztek pożniwnych.

Od kilku lat można obserwować rosnące zagrożenie ze strony szkodników glebowych, takich jak: rolnic, drutowców, pędraków, leni i łokasia garbatka. Uproszczenia agrotechniczne sprzyjają również rozwojowi śmietki kiełkówki. Nawym zagrożeniem jest zachodnia kukurydziana stonka korzeniowa, która uszkadza korzenie roślin, prowadząc do zahamowania wzrostu kukurydzy, a nawet prowadzi do zamierania lub wylegania.

Straty spowodowane występowaniem szkodników w warunkach sprzyjających ich rozwojowi mogą wynieść około 20% plonu kukurydzy.

Najważniejsze zabiegi ograniczania szkodliwości szkodników występujących w zasiewach kukurydzy przedstawia poniższa tabela.

Metody i sposoby ochrony kukurydzy przed szkodnikami:

Tabela


METODA AGROTECHNICZNA

Bardzo ważnym elementem integrowanej ochrony kukurydzy przed szkodnikami jest agrotechnika. Wszelkie uproszczenia agrotechniczne, między innymi: brak podorywek, stosowanie uprawy bezorkowej oraz bardzo częsty brak płodozmianu prowadzą do wzrostu liczebności szkodników.

Przestrzeganie podstawowych zasad agrotechnicznych stanowi podstawę ochrony kukurydzy przed szkodnikami, dlatego też należy pamiętać o:

  • płodozmianie, 2-4 letniej przerwie w uprawie,
  • właściwym zmianowaniu,
  • unikaniu uprawy kukurydzy po kukurydzy lub innych roślinach zbożowych,
  • izolacji przestrzennej,
  • starannej uprawie gleby,
  • optymalnym nawożeniu (głównie azotem),
  • dość wczesnym siewie (gleba ogrzana),
  • niszczeniu chwastów grubołodygowych,
  • terminowym zbiorze plonu,
  • niskim koszeniu roślin, rozdrobnieniu słomy i głębokim przyoraniu resztek pożniwnych,
  • wczesnej głębokiej orce jesiennej i wiosennym talerzowaniu.

 

METODA HODOWLANA

Właściwy dobór odmian pozwala na ograniczenie strat powodowanych przez szkodniki. W przypadku ploniarki zbożówki odmiany powinny cechować się szybkim wzrostem na początku wegetacji, blaszki liściowe powinny być jak najbardziej ustawione w pozycji pionowej o jak najgładszej powierzchni. Przy ograniczaniu szkodliwości larw stonki kukurydzianej odmiany powinny charakteryzować się szybkim wzrostem i wytwarzaniem rozbudowanego i mocnego systemu korzeniowego. W przypadku rejonów, gdzie istnieje zagrożenie ze strony omacnicy prosowianki należy unikać uprawy odmian najwcześniejszych, które są bardziej podatne na uszkodzenia. Niezależnie jednak od zwalczanego gatunku szkodnika odmiana powinna być dostosowana do uprawy w lokalnych warunkach glebowo-klimatycznych, szczególnie pod kątem wczesności.


METODA BIOLOGICZNA


Tabela


METODA CHEMICZNA

 

Stosując ochronę chemiczną należy uwzględnić monitoring, progi ekonomicznej szkodliwości oraz dobór właściwego środka ochrony roślin. Ze względu na występowanie wielu czynników środowiskowych tylko bezpośrednie obserwacje polowe mogą pomóc w rzeczywistej ocenie zagrożenia upraw.

Stosując chemiczną ochronę należy pamiętać o:

  • chemiczne środki ochrony roślin powinny być stosowane, gdy zagrożenie ze strony danego szkodnika jest wysokie,
  • przy zwalczaniu szkodników należy wybierać zaprawy nasienne a niżeli preparaty nalistne,
  • podejmując decyzję o ochronie chemicznej należy uwzględnić próg ekonomicznej szkodliwości, jeśli został on ustalony dla danego gatunku,
  • preparaty chemiczne stosować w zalecanych dawkach i optymalnych terminach zwalczania, uwzględniając monitoring,
  • środki chemiczne z różnych grup stosować przemiennie,
  • wybierać preparaty selektywne, o niskiej toksyczności,
  • zabiegi ochrony roślin należy przeprowadzać w temperaturach optymalnych dla działania danego preparatu.

 

Sposoby lustracji plantacji kukurydzy:

Tabela


Podejmując decyzję o ochronie chemicznej wskazane jest kierowanie się progami ekonomicznej szkodliwości. Wartości te mogą ulec zmianie w zależności od fazy rozwojowej rośliny, warunków atmosferycznych oraz obecności wrogów naturalnych.

Progi szkodliwości szkodników kukurydzy:

Tabela

 

 

Znajdź nas na Facebooku

Zapraszamy na nasz kanał Youtube

Youtube